PGLO - Protestantse Gemeente Leek-Oldebert

Design: YZE WebDesign
» Taakgroep Eredienst

De opdracht aan de taakgroep Eredienst kan als volgt worden samengevat:
- Het adviseren aan de kerkenraad (gevraagd en ongevraagd) betreffende de structuur en uitvoering van de (zondagse) eredienst. Het gaat daarbij om die diensten waarbij ambtelijke vertegenwoordiging aanwezig is.
- Het leveren van een bijdrage aan de gewenste pluriformiteit en profilering van de gemeente voor zover dat in de erediensten naar voren kan komen.



Wat is het werkterrein?
Bij het volgen van het liturgisch (of kerkelijk) jaar staat de zondagse eredienst in een jaarlijkse structuur van lezingen en gebeden. Uitgangspunt is het gedenken van Gods handelen met en voor mensen. Het middelpunt van dit kerkelijk jaar is Pasen: het feest van de opgestane Christus. De opbouw van het jaar is: kerstkring (tijd van Advent, viering van Kerst en de tijd van Epifanie), paaskring (voorvasten, veertigdagentijd, stille week, Pasen, paastijd tot en met Pinksteren), zomertijd en herfsttijd.
Behalve in de zondagse eredienst kan het liturgisch jaar tot uitdrukking worden gebracht in bijvoorbeeld solidariteitsprojecten in de veertigdagentijd, of projecten gericht op de geloofsopvoeding van kinderen en jongeren. De samenkomst van de gemeente vraagt om een goede voorbereiding. Behalve de voorganger werken er vaak meerdere mensen aan mee: ouderlingen, diakenen, lectores, cantorij, kerkmusicus, werkgroepleden, kindernevendienstleiding enzovoort. Vooraf vindt soms een gezamenlijke bestudering van de bijbeltekst(en) plaats en/of een gezamenlijke liedkeuze.


Wat willen we, wat is onze doelstelling?
“Geroepen door haar Heer komt de gemeente samen tot de lezing van de Heilige Schrift en de prediking van het Evangelie, de bediening en viering van de doop en het avondmaal, de dienst van lofzang en gebed en de dienst van barmhartigheid en gerechtigheid. De gemeente komt samen tot boete-, dank- en gebedsdiensten, leerdiensten, trouwdiensten en diensten van rouwdragen en gedenken. Daarnaast kent de kerk dagelijkse getijdendiensten met lofprijzing en gebeden”.
(Uit de kerkorde, artikel VII)

De kleden en kleuren in onze kerken.
We willen u hier vertellen over de betekenis van de kleur, en de afbeeldingen die op de kleden staan. Dit is tevens een korte samenvatting van de gebruikte kleuren. Verderop leest u er meer over.

In de tijd voor Pasen is het kleed dat in onze kerk over de avondmaalstafel hangt paars van kleur. Op Goede Vrijdag wordt het rode kleed gebruikt en deze wordt voor Pasen weer vervangen door een wit kleed. Tot Pinksteren blijft de kleur wit. De groene kleur gebruiken we in de zomer, en een korte periode na Kerst.

De kleden noemen we Antependia (meervoud), het woord antependium komt uit het Latijn, en betekent 'Voorhangsel'. Een woord dat ook in het oude testament te vinden is, (o.a. Ex. 26:31).Werd het altaar vroeger aan alle vier de zijden bekleed, nu hangt het over de avondmaalstafel, en aan de kansel, zoals bij ons in de historische gebouwen. (daarom heten ze ook wel 'kanselkleden')


Het WITTE antependium
In de periode vanaf de Kerstnacht tot en met de zondag na de verschijning (6 januari) is de liturgische kleur wit, de kleur die duidt op reinheid, licht en vreugde. Vanaf de Paasnacht tot Pinksteren wordt de witte antependium ook gebruikt, net als bij avondmaals-vieringen, maar ook bij huwelijksbevestiging, doop en uitvaart kan voor de witte kleur worden gekozen.

Op de antependia van de kerk op de Dam en de Hoeksteen staan dezelfde afbeeldingen: de Chi-Rho, het Christusmonogram, daterend uit de tweede eeuw. De X en de P zijn de Griekse beginletters van de naam Christus, X=chi en P=rho.
Naast altaar- en kanselkleden worden de kleuren ook gebruikt in de stola, die de predikant over zijn of haar ambtsgewaad draagt. (over een zwarte toga horen deze stola’s dan weer niet.)

Het RODE antependium
Een uitzonderlijke kleur, die vooral gebruikt wordt als we van harte vragen om de Geest, bij bevestiging van nieuwe predikanten of ouderlingen en diakenen, en bijvoorbeeld bij belijdenis. In het kerkelijk jaar komen we het rode kleed maar twee keer tegen, Goede Vrijdag en Pinksteren, twee dagen waarbij we ook de afbeeldingen goed kunnen rijmen.
In de kerk op de Dam is het kleed voorzien van een goudkleurig kruis, met daarmee vervlochten een duif, als teken van de Heilige Geest, een beeld dat ik goed vind passen bij Goede Vrijdag.
In de Hoeksteen staat ook een duif op het rode kleed, dit keer lijken vlammen te veranderen in een duif, de Heilige Geest. Een kleed wat de Pinkstergedachte zichtbaar maakt. Het diepe rood wat beide antependia hebben zet de kerk in vuur en vlam, zoveel warmte, een kleur van het hart!

Het GROENE antependium
Groen, de kleur van hoop, groei en toekomst. De groene kleur drukt verwachting uit: “Eens komt de grote zomer”. De kleur wordt gebruikt vanaf de eerste zondag na Epifanie tot Aswoensdag (start Veertigdagentijd) en vanaf de eerste zondag na Pinksteren tot Advent. Veel hoop in de kerk dus, het groene kleed zien we een groot deel van het jaar.
In de kerk op de Dam heeft men na de brand nieuwe antependia moeten laten maken. De kleden van de Dam zijn gemaakt in de Cisterciënzer Abdij Onze Lieve Vrouw van Koningsoord. Van oudsher zijn de kloosters de aangewezen plaats om antependia en kerkgewaden te maken, maar ook leden van de eigen kerk, of vrouwenverenigingen maken voor hun gemeente de antependia. De kleden van de Hoeksteen zijn in 1999 in eigen beheer gemaakt.
Het groene kleed op de Dam is voorzien van twee vissen en drie korenaren. De aren staan o.a. voor het Levensbrood, het getal drie is van de Drie-Eenheid, deze afbeelding doet me nog het meeste denken aan de wonderbare spijziging, met recht een kleed met toekomst!

In de Hoeksteen staat een schip op het groene kleed. Een vissersboot met wind in de zeilen, en het Christusmonogram fier op het zeil, ga met Christus!

Het PAARSE antependium
Paars, een moderne naam voor purper, een in de oudheid zeer kostbare kleur, gemaakt van purperslakjes. Het was een kleur die enkel werd gedragen door keizers en bisschoppen. Pas later kon men paars goedkoper uit andere grondstoffen maken. Paars is de liturgische kleur van Advent en de Veertigdagentijd. Ook wordt de paarse antependium vaak bij een uitvaart gebruikt.

In de kerk op de Dam en in de Hoeksteen is op beide kleden een Lam Gods afgebeeld, op de Dam ziet men het Lam op de wereldbol staan, bloed vloeit uit een wond aan zijn zijde, vanuit het gouden kruis ( goud= een goddelijke kleur) komen drie stralen van boven. Een aureool geeft de heiligheid aan van dit Lam Gods.

In de Hoeksteen een Lam Gods met een kruis, ook hier het symbool van het Lam Gods dat de zonden der wereld draagt.

De paarse kleur, die wij gebruiken in zowel de tijd voor Kerst als voor Pasen geeft de tijd van inkeer weer, het is de tijd van verwachting, maar ook van boete en berouw, het paarse antependium is een doek om stil van te worden: “Stil maar wacht maar, alles wordt nieuw…….”.

De volgende keer nogmaals paars, maar dan in een lichtere tint. De “rose” antependium hebben niet alle kerken, bij ons alleen de Hoeksteen, maar daarover later meer.

De Paaskaars
De paaskaars wordt in de paasnacht ontstoken, en symboliseert het licht van Christus. Op de kaars staat een jaartal, 2011. De cijfers symboliseren dat Christus in het centrum van de tijd staat, de Griekse letters alfa en omega duiden op de eeuwige presentie van God, waardoor Hij boven de tijd staat. (Openb.22:13).

De paaskaars van 2011 heeft een warmrood recht kruis, waarin 5 nagels van wierook zijn gestoken, deze symboliseren de vijf wonden die Christus zijn toegebracht. Achter het kruis de regenboog, een teken van hoop voor de gehele wereld waarbij de 5 kleuren voor de vijf werelddelen staan.

Leden
Naam
Adres
Plaats
Telefoon
Functie
Elisabeth Eikelenboom
De Koets 1
Leek
515744
voorzitter
Mariska Pikstra
Kluftlaan 29
Leek
519838
secretaris
Ds. Tabitha Keuning
Swarte Ruiters 12
Leek
512853
namens predikanten
Ina Delies
Tilolaan 3
Tolbert
514243
namens kinderdienst
Roelof van der Til
Wolveschansdreef 10
Leek
516722
namens jeugdouderlingen
Karin Doller
De Helling 45
Leek
517593
namens diakenen
Ab Neutel
Lindensteinlaan 117
Leek
515744
namens organisten
Tea Koops
Heihorst 2
Tolbert
513110
namens ouderlingen
Hanny Zwijgers
Hofstede 20
Tolbert
514402
scriba van Kerkenraad